leuk of zinvol leven?

Waar krijg je inspiratie van? Met twee collega's van Unit-2 trokken we naar verzorgingstehuis Mariëngaerde in Warmond om de hoogbejaarde bewoners deze vraag te stellen. Het werd een middag met inspirerende verhalen voor hen, maar vooral ook voor ons, voor mij.

Eén van de mensen aan mijn tafel was een nieuwe bewoner. Hij kwam als Franciscaner broeder uit een 'heerlijk royaal huis' naar dit verzorgingstehuis. Was dat niet wennen? Ach, welnee, 'ik heb in mijn leven wel op veel meer plekken gebivakkeerd.' En er volgde een verhaal over Nieuw-Guinea waar hij bij de Papoea's had gewoond. 'Wijze mensen, die weinig zeggen, weinig hebben, maar lachen en leven bij de dag.'

En dan was er de vrolijke pater, goedlachs, vertelde hij dat hij jarenlang had gezwommen ('goed voor de gezondheid'), nu ging dat niet meer: vanwege zijn ogen. Maar hij was uitermate opgewekt. Hij werd blij van de gedichten van Ida Gerhardt. Hij was classicus en had in zijn vrije tijd kerkvader Augustinus vertaald. En ja, 'iedereen zou Augustinus moeten lezen!' Ik zou het bijna gaan doen.

Op hun manier houden ze het leven 'leuk'. Alhoewel, dat is niet het goede woord. 'We zijn hier niet op aarde om alles leuk te vinden', meldt de Papoea-broeder. 'Het gaat erom zinvol te leven.' Hij is vooral dankbaar voor de nieuwe dag, het gezellige koffie drinken met zijn medebroeders. En af en toe mag hij nog een viering doen. En, hij 'viert samen met de anderen de oude dag.'

Eén bewoonster heeft haar hart vol van kleding naaien en repareren. 'We waren met 15 zusters, en dan valt er altijd wel wat te naaien. Ik heb ook mijn coupeusediploma.' Nu komt het er niet meer zo van, maar: 'de machine staat er nog wel.' Een andere bewoonster hield van dansen. Ze had vroeger veel salsa gedanst. 'Daar moet je wel los voor in elkaar zitten.'

Zo los zitten ze niet meer in elkaar, die mensen van Mariëngaerde. Maar wat een verhalen zitten er in hen opgeslagen. Na afloop zat ik 'vol'. En mijn collega's ook. Voldaan gingen we weg. Met op het netvlies vrolijke paters, zwierige dames en de paters favoriete regel van Augustinus: 'Laat ben ik u gaan beminnen.' Wie die u dan ook is.

Wil je meer lezen?http://http://verhaallijnen.blogspot.com/2010/09/kippenvelmoment-gewoon-bijzondere.html
of: http://http://www.nieuweenergieleiden.nl/nieuwe_energie/nieuws/nieuws_item/t/unit_2_en_mariengaerde_marienweide_slaan_de_handen_ineen

goed leven

Rust, regelmaat en reinheid. De basis voor een goed leven. Althans zo was het in de jaren vijftig. Maar lang daarna gold dat nog steeds voor Jan, de man van mijn hospita. Een man uit een stuk, weinig woorden en recht door zee. Hij is niet meer, maar dit waren zijn kernwaarden. Van allerlei volgens hem ' moderne fratsen' - wat die dan ook waren - moest hij niets hebben. Ook mijn oma was aan het eind, dankbaar voor haar goede leven. Dat was een leven van hard werken en op tijd rust en ontspanning. We moesten maar zorgen dat we ook zo' n goed leven hadden.

Goed leven is het ' juiste midden' houden. Zo leert Aristoteles. Op zijn Nederlands: ' te' is nooit goed.' Je bent moedig, maar niet overmoedig. Je bent trots, maar zo dat het geen borstklopperij of ijdelheid wordt. Je kunt ook denken aan 'het goede leven' met fijn gezelschap, een glas wijn, lekker eten en mooie muziek. Maar dat goede leven wordt pas goed als je goed leeft, zou Aristoteles zeggen. Overigens: Jan hield wel van een mooi glas. Mijn oma nam een cb'tje. (citroen-brandewijn)

Nee, ik ga hier geen diepe filosofische analyse schrijven. Misschien meer een kleine hommage aan Jan en mijn oma- ze moesten eens weten. Ik kwam op dit thema, vanwege een boek en vanwege mijn omgeving. Het boek heet Voortreffelijk Leven. Op zoek naar het juiste midden.Het gaat over 21 hedendaagse deugden: klassieke zoals moed; religieuze zoals barmhartigheid, moderne zoals respect, maar ook (on)deugden als onverschilligheid en hypocrisie. Het beschrijft hoe mensen leven vanuit deze deugden. In mijn omgeving hoor ik steeds meer de term ' waarden ' of ' deugden'. Een klant van mij is op zoek naar de waarden die de medewerkers binnen het bedrijf delen. Om eens iets te noemen: humor is daarbij heel essentieel. Een vriendin voedt haar kinderen op aan de hand van deugden. Iedere week staat een andere deugd ' doorzettingsvermogen' , ' vertrouwen' of ' openheid' centraal.

Waarden doet denken aan ' waarden en normen'. De al lang niet meer gevleugde uitspraak van Balkenende. Nu zijn tijdperk op het einde loopt, lijkt de politiek ze vergeten. Maar misschien heeft de maatschappij het over genomen? Niet het normatieve, maar wel het waardevolle. Mijn omgeving is er in ieder geval wel mee bezig. Wat vinden we goed; hoe gaan we met elkaar om; wat is onze opvatting over het goede leven binnen ons bedrijf, gezin, organisatie?

De tijd van Jan en mijn oma is voorbij. Maar ik moet nog vaak aan hen denken. Met een grote glimlach. Als ik weer eens laat ben, of te veel doe. De 3 r's van mijn persoonlijke waardengoeroes. Het goede leven is eenvoudig.

P.S. Ik ben benieuwd of jij in je omgeving ook veel met ' waarden' te maken hebt. Laat dan een bericht achter!

presenteren is een rol spelen

' Ik vind presenteren niet moeilijk, behalve als er familie of vrienden bij zijn.' Een van de deelnemers mailde me die opmerking voorafgaand aan de workshop Presenteren. Ik herkende dit. Voor een zaal staan, een verhaal vertellen: ik vind het geen probleem. Maar als ik bijvoorbeeld een wijnproeverij houd en mijn vriend is erbij....dan denk ik: ' Straks val ik door de mand.' Gelukkig laat hij dit niet blijken. En mijn vrienden blijven komen.

Laatst zei iemand: ' Dat je dit spannend vindt, komt omdat je een rol speelt. En die mensen kennen jou niet in die rol. ' Je hoort zo vaak dat je authentiek moet zijn, daar houden mensen van. Ook bij presentaties. Wees jezelf. Het klinkt een beetje als ' doe maar gewoon'. Nou, nee. Daar geloof ik niet in. Als je een presentatie houdt of een speech, dan speel je inderdaad een rol. Je acteert een beetje. Zo, dat het nog wel echt is, maar wel wat overdrevener. Mathilde Santing zei tegen NRC over haar vak: 'Als zangeres moet je je kunnen aanstellen.' En dat geldt, vind ik, ook voor presenteren.

De trouwambtenaar die ik op de cursus had, trekt haar toga aan en ze wordt trouwambtenaar. Plechtig spreekt ze haar woorden, met een klein persoonlijk accent. Een vriend van mij wordt dominee als hij achter de kansel staat. Hij praat wat gedragener, want hij wil dat zijn publiek naar hem luistert en de preek op zich laat inwerken. En als ik zelf met recorder en microfoon op pad ga, dan ben ik journalist. Ik hoor een CEO uit over de strategie van zijn bedrijf en stel vragen die ik anders niet stel.

Een rol spelen maakt het makkelijker om jezelf te zijn. Je mag meer. Je mag jezelf uitvergroten, overdrijven. Als je het podium opgaat, dan kruip je in de rol van 'presentator'. Je hebt je mooi aangekleed, goed voorbereid, en daar sta je.

Je familie en vrienden zitten op de eerste rij. Zij zijn publiek geworden. En als ze die rol goed spelen dan vergeten ze wie je (thuis) bent. Want jij neemt hen mee in je verhaal, op jouw manier. Maar met al je extra's. Ik denk alleen aan mijn publiek.

Duurzaam leiderschap en indianenverhalen

Waarom hebben sommige indianenstammen de komst van de westerlingen overleefd? Omdat ze hun werk deden én tijd inruimden voor overleg. Ze gingen op jacht, zochten voedsel, bouwden hun tipi's en ze zaten rondom hun totempaal. Dan bespraken ze met elkaar de dingen die besproken moesten worden. Volgens een vast ritueel. Een aantal Canadese wetenschappers heeft dit onderzocht. En het is niet mijn citaat, maar dat van Sander Tideman. (http://www.sandertideman.com/)

Tideman is economisch jurist, werkte als bankier en nu als consultant. Ik was aanwezig bij een workshop die hij vorige week gaf. Zonder Powerpoint, maar staand bij een flipover, met een stift in de aanslag. Drie uur lang sprak hij over duurzaam leiderschap, leven en dood, macht en liefde en wat dat allemaal met elkaar te maken heeft. Over de korte termijn-doelen van bedrijven en het gebrek aan lange termijn-visie. Wij, deelnemers, luisterden ademloos. En konden aanvullen: veel bedrijven prediken duurzaamheid. Maar dat is vooral een mooi woord om je mee te profileren. Duurzaam moet!

Duurzaam leiderschap gaat volgens Tideman - en ik vertaal het in mijn eigen woorden - om actie en contemplatie. Om jacht en totempaal. Je doelen nastreven, maar ook erover praten. Nu zijn er in bedrijven veel overleggen, vergaderingen en meetings. Maar: zitten daar de juiste mensen rond de totempaal? Moeten er niet meer mensen bij? Durft iedereen te zeggen wat hij vindt? Wordt er geluisterd? Want pas als je gehoord wordt, ga je je ook inzetten. Er wordt op je gerekend. De indianen hadden hun rituelen en een hiërarchie. Zo wist je wie er eerst sprak, en wie er daarna kwam. Maar iedereen mocht spreken vanuit zijn eigen overtuiging. Iedereen voelde zich gehoord én aangesproken. En daar komt leiderschap om de hoek kijken.

Een tijdje geleden was ik gespreksleider op de Dag van de Dialoog in Leiden. Het thema was Buur, Vriend of Leidenaar. De Dialoog heeft als principe: je zit aan een tafel; iedereen doet zijn verhaal en de anderen luisteren. Eén van de regels is bijvoorbeeld dat je de ander niet onderbreekt en jouw mening geeft. Van tevoren was ik (met mijn journalistieke achtergrond) huiverig dat dit ellenlange verhalen zouden worden. Maar nee, iedereen hield zich aan de spelregels en ik hoorde mooie verhalen over een man van in de zeventig die kookt voor zijn buurtgenoten en van een buurvrouw die haar moeilijk lopende buurvrouw verpleegt.

Hetzelfde principe geldt bij Storytelling: je laat mensen hun persoonlijke verhaal vertellen over datgene wat hen drijft, waar ze boos of blij van worden. En ook daar grijp je niet in. Een ander kan het ermee oneens zijn, maar dat is zijn verhaal. Het gaat erom dat je beiden serieus neemt.

Daar ligt misschien ook een link met de totempaal. Ik was er nooit bij, maar ik kan me voorstellen dat alle indianen hun verhaal deden. En ook al was je het niet met je voorganger eens, je begreep hem wel. Na zo'n overleg was de lucht geklaard, de dingen van de dag waren besproken en was er tijd en ruimte om aan de slag te gaan. Want dat moet ook gebeuren. Zoals Tideman het verwoordde: in de kleedkamer bespreek je het spel, maar op het veld moet je voetballen.